2025r. dr Mariusz Sawa – „Pociski jak paciorki różańca. Armia Krajowa i Bataliony Chłopskie wobec Ukraińców w Sahryniu i innych wsiach powiatu hrubieszowskiego 9–10 marca 1944 roku”.
Książka przenosi nas w sam środek jednego z najtragiczniejszych i najbardziej kontrowersyjnych epizodów polsko-ukraińskiego konfliktu lat czterdziestych XX wieku na ziemiach dzisiejszej Polski. Mimo że od opisywanych wydarzeń upłynęło osiemdziesiąt lat, nadal wywołują silne emocje, kontrowersje i zażarte spory. Bywały obszarem świadomej manipulacji faktami niewygodnymi z punktu widzenia głosicieli jednostronnej narracji narodowej. Pociski jak paciorki różańca skłaniają do pogłębionej refleksji nad wachlarzem postaw w nieludzkich czasach wojny i okupacji oraz konfliktu etnicznego rozgrywającego się w tle.
„Mariusz Sawa opowiada się po stronie faktów i prawdy, nawet jeśli są niewygodne, a przeciwko propagandzie historycznej. Prezentuje więc postawę historyka uprawiającego naukę w duchu krytycznym, w opozycji do narracji strażników pamięci jedynie o „czynach dumnych i chwalebnych”, charakterystycznej dla bezkrytycznego podejścia do dziejów własnego narodu. Ponadto nie zamyka się w sferze przynależnej do historii zdarzeniowej, wkracza w obszar badań interdyscyplinarnych”.
Mariusz Zajączkowski, Słowo wstępne
„Ludzie zabili ludzi, chrześcijanie chrześcijan, żołnierze cywilów i – w zdecydowanej większości przypadków – uzbrojeni nieuzbrojonych. Doszło do przemocy i popełniono zło. W ciągu kilkunastu godzin nie mniej niż 1,1 tysiąca żołnierzy zamordowało w kilkunastu wsiach ponad 1,2 tysiąca osób. Jeśli przyjmiemy, że akcja trwała kilkanaście godzin, możemy założyć, że w ciągu godziny życie odbierano dziewięćdziesiąt razy, czyli więcej niż jedno na minutę”.
(fragment książki)
Książka ukazała się nakładem Kolegium Europy Wschodniej (https://www.kew.org.pl/) w lutym 2025r.
Książkę można kupić w Księgarni KEW (https://www.kew.org.pl/ksiegarnia/)
O książce napisali:
Ta książka jest niewygodna dla wyznawców bezkrytycznej narracji o dziejach Polski
Dialog historyczny między Polską a Ukrainą
Уперше видано книгу про трагедію Сагрині – Наше слово
O zbrodni sahryńskiej – Przegląd Prawosławny
Karbowiak: Masakra w Sahryniu
OMÓWIENIA (HISTORIA). Sahryń – zbrodnia i pamięć – KULTURA ENTER
O orderze, którzy Autor otrzymał od Cerkwi: Order św. Marii Magdaleny dla Mariusza Sawy – Przegląd Prawosławny
2022r. dr Eugeniusz Misiło – „Obóz „Jaworzno”. Zbrodnia nieukarana”
Książka poświęcona jest pamięci Ukraińców i Polaków uwięzionych w czasie Akcji „Wisła” w Centralnym Obozie Pracy Jaworzno. Również tej części Łemków, którzy nie identyfikowali się ani z jedną, ani z drugą nacją, oraz Ślązaków i Niemców, których w tym obozie więziono w największej liczbie i najdłużej. Osadzenie ich w 1947 r. za drutami byłej filii hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, stosowane wobec nich szykany i tortury, śmierć z głodu i w konsekwencji zabójstw dokonywanych przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i strażników obozowych, uczyniło z obozu w Jaworznie jeden z najbardziej tragicznych symboli polskiej powojennej polityki narodowościowej. Symbol zbrodni – do dziś nieosądzonej, nieukaranej i niepotępionej. Wciąż bezkarnej.
Książka zawiera wstęp ukazujący historię obozu oraz uwięzienia Ukraińców i Polaków, ich noty biograficzne publikowane według województw, powiatów i miejsca zamieszkania do czasu uwięzienia, wybór protokołów zeznań więźniów składanych w ramach śledztw prowadzonych przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Katowicach oraz ich relacji i wspomnień, 660 fotografii, indeksy osobowe i miejscowości.
Książka ukazała się nakładem prywatnego wydawnictwa Archiwum Ukraińskie w 2022r.
Można ją kupić od autora na Allegro:
https://allegro.pl/uzytkownik/eugeniusz_misilo
Strona autora:
www.emisilo.pl
Za całokształt pracy dr Eugeniusz Misiło został wyróżniony nagrodą Stowarzyszenia Łemków „Wierny przodkom”
W PRZYGOTOWANIU
ADAM BALCER z Warszawy I NADIA KOWAL z Kijowa – „Polska i Ukraina: przeszłość i przyszłość”
